Məzmuna keç
Kimya Dəftəri

İdeal qaz qanunu

Təzyiq, həcm, temperatur və maddə miqdarı arasındakı əlaqə.

İdeal qaz modelində zərrəciklərin həcmi nəzərə alınmır və elastik toqquşmalardan başqa molekullararası qarşılıqlı təsir yoxdur. PV=nRTPV=nRT tənliyi qazın makroskopik xassələrini əlaqələndirir.

PV=nRTPV=nRT

Burada PP mütləq təzyiq, VV həcm, nn maddə miqdarı, TT isə mütləq temperaturdur. Temperaturu kelvinlə ifadə edin və uyğun vahidlərdən istifadə edin.

SI sistemində təzyiq paskalla, həcm kubmetrlə ifadə olunur. R=8.314Jmol1K1R = 8.314\,\mathrm{J\,mol^{-1}\,K^{-1}} qəbul edilir. 1Pam3=1J1\,\mathrm{Pa\,m^3}=1\,\mathrm{J} olduğuna görə vahidlər uyğundur.

Bir mol ideal qaz 298K298\,\mathrm{K} temperaturda 24.0L24.0\,\mathrm{L} həcm tutur. Həcmi 0.0240m30.0240\,\mathrm{m^3} şəklində yazsaq:

P=nRTV=(1.00)(8.314)(298)0.02401.03×105Pa.P=\frac{nRT}{V} =\frac{(1.00)(8.314)(298)}{0.0240} \approx 1.03\times10^5\,\mathrm{Pa}.

Temperatur və maddə miqdarı sabit olduqda təzyiq həcmlə tərs mütənasibdir. Həcm iki dəfə artdıqda təzyiq yarıya enir.

Sabit temperaturda həcm artdıqca təzyiqin azalmasını göstərən nümunə sxem.

Nümunə diaqram — öz şəklinizlə əvəz edin. Sxematikdir, miqyaslı deyil.

Real qazlar, xüsusilə yüksək təzyiqdə və kondensasiya yaxınlığında, bu modeldən kənara çıxır. Hesablamadan əvvəl ideal qaz yaxınlaşmasının uyğunluğunu yoxlamaq lazımdır.